The Trader’s Book of volume – Mark Leibovit



  1. Cái nhìn của nhà giao dịch về khối lượng

Tình huống cơ bản của khối lượng: Khối lượng cho ta cái nhìn rõ ràng và tập chung về hành vi tập thể của những người tham gia giao dịch.

Hành động khối lượng liên kết với chuyển động giá: Khi giá di chuyển đi kèm với khối lượng lớn thì giá có thể tiếp tục đi theo xu hướng của nó hoặc đi kèm với khối lượng nhỏ thì có thể nghi ngờ xu hướng sẽ không thể tiếp tục.

Hiệu ứng động của khối lượng: Khi giao dịch khối lượng đi kèm với giá chuyển động mà sự tăng khối lượng vừa phải dần dần sẽ là điều tốt. Việc quá ít nhiên liệu khối lượng sẽ làm xu hướng sớm dừng lại, cũng như việc thừa thãi quá nhiều nhiên liệu có thể làm sự đột phá quá lớn và gây ra sự xáo động mạnh sau đó theo hướng xấu đi.

Thước đo cảm xúc và sự quan tâm: khối lượng giống như thước đo cảm xúc và sự quan tâm của trader. 1 sự cao hơn mức bình thường sẽ thể hiện sự di chuyển trong tương lai của cổ phiếu hay chỉ số. Ví dụ ta sử dụng trung bình khối lượng giao dịch. Nếu khối lượng cao hơn bình thường với sự dao động giá nhỏ cho thấy cổ phiếu hay chỉ số đang được tích luỹ hoặc phân phối. Khối lượng dưới mức bình thường với dao động giá lớn trong 1 thị trường có xu hướng cho thấy sự thay đổi xu hướng sắp xảy ra.

Khối lượng đo lường cung cầu: vào bất kỳ ngày nào khối lượng và giá cả liên tục điều chỉnh phản ánh chính xác môi truowngf hiện tại. Nếu có sự mất cân bằng của người mua giá sẽ điều chỉnh lên cao hơn để lôi kéo những người nắm giữ bán ra đáp ứng nhu cầu hoặc áp lực mua. Nếu có sự mất cân bằng của người bán giá điều chỉnh xuống để lôi kéo người mua mới bù đắp áp lực bán. Khi nhiều nhà giao dịch xếp hang để thực hiện ý định của họ ở bên mua hoặc bên bán hoạt động tăng lên biểu thị dưới dạng khối lượng. Cách khối lượng tương tác với giá vào bất kỳ ngày nào cho thấy mức độ cung và cầu trên thị trường và chính hành vi khối lượng là bằng chứng sự mất cân bằng giữa người mua và kẻ bán đang được giải quyết.

Theo dõi những tay chơi lớn trên thị trường: phân tích khối lượng cũng giúp ta theo dõi được những hành động giao dịch của những người chơi lớn trên thị trường như các quỹ tương hỗ, ngân hàng, quỹ phòng hộ,… các tay chơi ưu tú này cố tình nguỵ trang để che giấu giao dịch của họ nhưng bằng phân tích khối lượng ta cũng sẽ tìm ra dấu vết của họ trên thị trường và tham gia cùng họ.

  1. Hướng phân tích khối lượng trong những môi trường khác nhau

Có 6 mẫu hình cơ bản để nhận biết mối quan hệ giữa giá và khối lượng từ đó giúp nhà giao dịch dự đoán xu hướng trong tương lai.

Mở rộng khối lượng với giá di chuyển cao hơn hoặc thấp hơn: khi thị trường đang trong xu hướng tăng đặc trưng bởi đỉnh cao cao hơn đỉnh trước hoặc trong 1 xu hướng giảm với đáy sau thấp hơn đáy trước. Chúng ta thấy sự thuyết phục nhất quán của các nhà giao dịch thể hiện khối lượng mở rộng theo xu hướng. Điều này làm tăng tỷ lệ cược giá theo xu hướng đó sẽ tiếp tục.

Thiếu mở rộng giá khi khối lượng di chuyển: đây là khi người mua và người bán đang vật lộn dể kiểm soát hướng của thị trường. Giai đoạn này giá đi ngang trong ngắn hạn trong 1 thị trường có xu hướng trước đó. Đó là chỉ báo cho thấy sức mạnh ngường chiều xu hướng đang được hình thành và chuyển động của xu hướng sẽ trở nên khó khan, khiến cho xu hướng tiếp tục gặp nguy hiểm. Thông thường giá sẽ giao dịch trong giai đoạn đi ngang này trong 1 số ngày,

Khối lượng hợp đồng với giá di chuyển cao hơn hoặc thấp hơn: khi giá tăng, khối lượng đi kèm lại giảm đi. Mô hình khối lượng không xác nhận xu hướng giá. Điều này có nghĩa niềm tin đằng sau xu hướng này không đủ mạnh để thu hút những người mới. Sự vắng mặt những người tham gia mới làm giảm tỉ lệ cược vào xu hướng đang tồn tại sẽ tiếp tục, 1 sự đảo ngược là có thể.

Khối lượng hợp đồng với giá chuyển động tối thiểu hoặc giá không chuyển động: đây là giai đoạn mà giá di chuyển co lại tối thiểu hoặc đi ngang, với khối lượng giao dịch giảm mạnh. Nó thể hiện sự thiếu niềm tin cả bên mua và bên bán cho xu hướng hiện tại sẽ tiếp tục. Đây là giai đoạn tích luỹ, cần có người tham gia mới để có xu hướng mới.

Khối lượng phù hợp với giá di chuyển cao hơn hoặc thấp hơn: biến động với mô hình nhất quán cho thấy người mua và người bán đồng ý rằng xu hướng nên tiếp tục. bất kỳ giao dịch nào chống lại xu hướng đều là sản phẩm của quyết định chốt lời không nhất thiết làm thay đổi cảm xúc thị trường.

Khối lượng nhất quán với chuyển động tối thiểu hoặc giá không di chuyển: người mua, kẻ bán thoả thuận rằng 1 cổ phiếu, 1 chỉ số, hay 1 loại hang hoá có giá trị tương đối ở phạm vi giá hiện tại của nó. Đây là dạng thị trường không có xu hướng. Giá không biến động, khối lượng cũng không có sự biến động bất thường nào.

Mô hình giá trong thị trường có xu hướng: Mô hình tiếp diễn khối lượng xác nhận xu hướng tăng như thế nào? Trong 1 xu hướng tăng giá khoẻ mạnh khối lượng mở rộng theo hướng của giá di chuyển tích cựu. Có 1 mức giảm bình thường của mức cao cao hơn và mức thấp cao hơn. Mô hình này xảy ra bởi các trader bán các vị thế có lợi nhuận trên xu hướng chính cho người mua mới. Các sự kiện kéo ngược chốt lãi thường là các sự sụt giảm với khối lượng thấp hơn. Khi có người mua mới tham gia vào sẽ đẩy giá tăng trở lại. Sự gia tăng khối lượng khi nối lại xu hướng cho thấy xu hướng hiện hành đang có sức khoẻ tốt, và có khả năng tiếp tục đi theo xu hướng đó.

Cách khối lượng xác nhận xu hướng giảm: các đặc điểm của mô hình tiếp diễn xu hướng giảm tương tự như tiếp diễn xu hướng tăng. Sự khác biệt duy nhất là khối lượng gia tăng khi giá chuyển động giảm và vai trò người mua kẻ bán đảo ngược. Cố phiếu thường khối lượng giảm khi giá tăng và gia tăng mạnh khi giá giảm.

Thiếu quyết đoán hoặc nghỉ ngơi – các mô hình tích luỹ: tiên đề cơ bản đằng sau các mô hình tích luỹ là các nhà giao dịch đang bước vào giai đoạn thiếu quyết doán hoặc nghỉ ngơi. Điều này có thể trở thành thiếu xu hướng trên thị trường. Mô hình này bao gồm 2 đường ngăn chặn giá gọi là hỗ trợ và kháng cự. Thời gian tích luỹ kết thúc khi giá vượt qua 1 trong 2 đường khối lượng đóng vai trò quan trọng trong việc xác nhận hoặc bác bỏ đột phá.

Kiểu mô hình này đồng thời xảy ra với giá và khối lượng, nó xảy ra do sự góp phần của những trader đã tham gia và xu hướng tăng trước đó giữ vị thế của họ, cùng lúc này nó cũng không đủ sự hứng thú và năng lượng của những người chơi mới tiếp tục xu hướng. Kết quả nó dẫn đến mô hình giá thú vị đặc biệt là cờ và tam giác.

Mô hình cờ tích luỹ: giá ở đầu mô hình biểu hiện xu hướng tăng mạnh, sau đó nghỉ xả hơi khi nó nén lại hình thành mô hình tam giác với khối lượng giảm. Điều này cho thấy sự thiếu thuyết phục người mua theo hướng của xu hướng. Đồng thời áp lực bán vẫn yếu, khối lượng co lại khi tam giác hình thành và bùng nổ khi giá phá vỡ xu hướng báo hiệu việc nối lại xu hướng tăng.

Mô hình cờ tích luỹ: Mô hình tích luỹ này của xu hướng tăng và giảm tương tự nhau. Trong hầu hết cấc trường hợp mô hình này là giai đoạn nghỉ ngơi trước khi xu hướng tăng hoặc giảm tiếp tục.

Mô hình khối lượng trong thị trường sideway: thị trường trong 1 phạm vi đi ngang là giai đoạn tuyệt vời để các quỹ lớn tích luỹ cổ phiếu khổng lồ mà giá không bị biến động nhiều. biên phía trên là nơi nhà đầu tư lớn sẵn sàng bán ra và biên dưới là khu vực nhà đầu tư sẵn sàng mua vào. Các nhà giao dịch HFT và swing sẽ kiếm được lợi nhuận khi mua bán trong phạm vi này.

Mô hình tích luỹ Bullish: đây là giai đoạn giá tích luỹ ở vùng giá cao hơn so với đáy phía trước, cổ phiếu được tích luỹ trong những ngày tăng giá nhiều hơn những ngày giảm giá và dự báo cho việc giá sẽ phá vỡ theo chiều đi lên. Khi gia tăng phá vỡ vùng tích luỹ sẽ có giá tăng mạnh đi kèm khối lượng tăng rất mạnh tại điểm phá vỡ.

Mô hình tích luỹ Bearish: Mô hình này ngược lại mô hình Bullish. Hành vi giá của giá và khối lượng trong phạm vi có xu hương sgiarm giá hơn do người bán áp lực lên người mua. Điều này cho thấy chứng khoán đang được phân phối nghĩa là bán tháo bởi những tay chơi lớn nhiều hơn việc tích luỹ. Mô hình này điển hình sau khi giá tăng mạnh và các trader ít tinh tế vẫn mua vào trong khi các tổ chức lớn như quỹ phòng hộ, tương hỗ đang bán ra cổ phiếu. Khi giá giảm khỏi vùng tích luỹ, sẽ có khối lượng rất lớn xuất hiện cho thấy nguồn cùng rất mạnh khi giá giảm và xu hướng có thể sẽ tiếp tục giảm tiếp cao hơn.

Mô hình đỉnh khối lượng tại đỉnh giá cao và đỉnh giá thấp trên thị trường: Tăng đột biến khối lượng là sự kiện theo cảm xúc biểu thị rằng người mua và kẻ bán có thể đã cạn kiệt theo hướng này hay hướng khác sau 1 quá trình giá di chuyển kéo dài. Tuỳ thuộc vào nơi nào trong xu hướng có sự xuất hiện tăng đột biến khối lượng mà nhà giao dịch có thể xác nhận hướng hiện tại hoặc đây là 1 cảnh báo về sự thay đổi hướng tiềm năng. Nhìn chung khối lượng tăng cao là tốt cho sức mạnh và tính bền vững của xu hướng, nhưng quá nhiều thanh giá khối lượng lớn lại thường là sự cảnh báo sắp có sự thay đổi xảy ra.

Để 1 xu hướng tiếp tục cần nguồn cung liên tục cho những người tham gia mới có 1 vị thế theo xu hướng. Sự phong phú của những người tham gia mới xuất hiện khi tổng khối lượng trong 1 xu hướng được mở rộng. Tuy nhiên, nếu khối lượng cao hơn rất nhiều so với bất kỳ thứ gì được nhìn thấy trong xu hướng tăng đó là dấu hiệu cho thấy người mua đã cạn kiệt hoặc số lượng người mua lớn hơn bình thường, họ đang đổ xô mua cổ phiếu đó khiến cho còn rất ít người sẵn sàng mua tiếp để hỗ trợ cho xu hướng hiện tại. Điều này làm cho thị trường dễ bị tổn thương và nó dễ điều chỉnh bởi áp lực bán tạo ra những người chốt lời không cân bằng với những người mới sẵn sàng mua.

Tăng đột biến khối lượng cũng tốt cho việc xác định mức thấp ngắn hạn của thị trường. Đặc biệt hi giá đã di chuyển được thời gian dài. Tăng khối lượng trên pullback cũng là dấu hiệu sớm của sự thay đổi xu hướng nhưng ta cần kiên nhẫn chờ đợi phản ứng để có điểm mua tuyệt vời. Khối lượng tăng khi bán tháo thường là dấu hiệu của sự giảm giá, trong khi đó tăng đột bién là dấu hiệu người bán đã kiệt sức trong chiều giảm.

Phân kỳ giữa giá và khối lượng: sự phân kỳ xảy ra khi giá có xu hướng tăng/giảm nhưng khối lượng lại giảm. Hành vi này cho thấy khối lượng không xác nhận xu hướng, sự phân kỳ cho thấy các nhà giao dịch có niềm tin rằng đằng sau chuyển động giá là yếu, và có thể sự đảo chiều sắp diễn ra. Khối lượng cho các nhà giao dịch cái nhìn nhanh về áp lực mua bán trên xu hướng khi xu hướng cao hơn/thấp hơn khối lượng cũng sẽ được mở rộng cho thấy mức độ tham gia của nhiều nhà đầu tư. Khối lượng giống như là nhiên liệu (bình xăng) để cho giá chuyển động.

  1. Cách đánh giá khối lượng đi sâu vào chi tiết thị trường khong có xu hướng: Khối lượng ở mức kháng cự và hỗ trợ

Thị trường không có xu hướng hoặc đi ngang thường di chuyển giữa ranh giới giá trên gọi là kháng cự và gianh giới giá dưới gọi là hỗ trợ. Đặc điểm của khối lượng ở xunh quanh ranh giới giúp xác định xu hướng trong tương lai.

Khối lượng tích luỹ tại hỗ trợ: hỗ trợ thường được coi là ranh giới thấp hơn những gì được gọi là giá trị tốt cho sự an toàn giữa người mua và kẻ bán tại giai đoạn đó. Người mua sẽ tích luỹ cổ phiếu hoặc áp lực bán giảm dần. Điều này làm giá không giảm sâu thêm được nữa và hình thành vùng hỗ trợ. Vùng hỗ trợ này được xác định bằng giá thấp nhất trong ngày trong 1 khoảng thời gian cụ thể. Khi giá nằm ở khu vực này mà đi kèm với khối lượng gia tăng thì có khả năng là người mua lớn (các tổ chức, quỹ etf, quỹ hỗ tương,..) đang có động thái mua vào tại đây và thị trường quan tâm tới vùng giá này và chấp nhận nó.

Nhưng khi giá di chuyển tới khu vực tính luỹ nhưng hành động giá vẫn thờ ơ, vài lần giá bật lại nhưng với khối lượng nhỏ không có gì đáng kể và không thấy xuất hiện cuộc chiến giữa người mua và kẻ bán đang diễn ra thì vùng hỗ trợ này sau đó xuất hiện khối lượng bán lớn và giá đâm thủng vùng hỗ trợ thì vùng hỗ trợ này lại trở thành vùng kháng cự sau đó.

Kháng cự là 1 ranh giới ngăn cản mức giá tăng thêm, giá ở mức kháng cự được gọi là ranh giới trên của những gì các nhà giao dịch gọi là tốt và họ thường có xu hướng muốn bán ra tại vùng này đặc biệt các nhà giao dịch tổ chức lớn, những người kiểm soát thị trường. Phương pháp xác định vùng giá này là kẻ được qua các điểm giá cao nhát trong ngày ở khung thời gian xem xét. Tại các điểm cao nhất, cần có khối lượng tăng mạnh hỗ trợ khi giá vượt qua đó mới có thể giúp giá vượt qua được kháng cự, nếu không các mốc kháng cực này nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ được.

Khối lượng trong hành động xu hướng tích luỹ/tiếp diễn

Hành vi khối lượng trong mô hình cờ đuôi nheo: cờ đuôi nheo có bản chất ngắn hạn thường kéo dài từ 1-12 tần, thường nó phản ánh sự tích luỹ ngắn trước khi đi theo xu hướng trước đó. Vì mô hình này đại diện cho sự tích luỹ ngắn hạn và thiếu quyết đoán của người giao dịch nên trong trường hợp rất hiếm nó có thể đảo chiều. Nhưng phần lớn thời gian áp dụng mô hình thì nó tiếp diễn xu hướng hiện tại. Mô hình này thường hình thành tại điểm giữa của 1 chuyển động, và xảy ra khi tăng hoặc giảm giá mạnh tuỳ thuộc vào xu hướng trước đó. 1 sự phá vỡ với khối lượng lớn báo hiệu xu hướng tiếp tục. Mô hình được hình thành khi giá trong 1 phạm vi vànos cần ít nhất 2 lần chạm mức hỗ trợ và kháng cự để có hiệu lực, sự hình thành cờ đuôi nheo được công nhận bởi hình dạng tam giác đối xứng của nó với hành động giá được nén lại khi mô hình đáo hạn. Lưu ý cột cờ là quan trọng trong quá trình hình thành mô hình. Cột cờ phải được hình thành trên khối lượng lớn để xác nhận mô hình.

Hành vi khối lượng trong mô hình cờ: Mô hình này có hành vi ngắn hạn thường từ 1-12 tuần, nó là mô hình hình chữ nhật nhỏ phát triển theo xu hướng hiện hành. Ví dụ, trong 1 xu hướng tăng nó hình thành bằng cách dốc xuống, ngược lại trong xu hướng giảm cũng như cờ đuôi nheo mô hình phát triển bởi 2 đường thẳng song song trong khi đó đuôi nheo thì hội tụ. Trong sự phát triển mô hình, khối lượng là yếu tố quan trọng, khối lượng mạnh ở phần cờ, giảm ở phần hình thành điểm dừng và tăng mạnh khi giá phá vỡ mô hình.

1 số quy tắc của mô hình cờ:

  • Hành động ra trước khi xảy ra mô hình phải mạnh mẽ với khối lượng lành mạnh. Hành động này tạo thành cột cờ.
  • Cờ đuôi nheo tạo thành tam giác đối xứng trong khi cờ hình thành theo xu hướng trong 1 kênh giữa 2 đường thẳng song song
  • Mô hình hợp lệ khi có ít nhất 2 lần chạm biên trên và dưới
  • Đột phá khỏi mô hình chỉ được xác nhận khi khối lượng cao
  • Chiều dài cột cờ được tính từ sự phá vỡ của hỗ trợ/kháng cự đến điểm cao/thấp của mô hình tuỳ thuộc hướng của xu hướng
  • Chiều dài cột cờ cộng thêm vào điểm phá vỡ để tính mục tiêu giá

Hành vi khối lượng trong mô hình tam giác: Tam giác là mô hình được tạo ra trong giai đoạn tích luỹ thế hiện sự tạm dừng trước khi tiếp tục xu hướng hiện hành. Chúng hình thành trong giai đoạn tích luỹ ngang thể hiện sự quan tâm giảm dần trong giao dịch đối với 1 loại chứng khoán cụ thể. Để mô hình tiếp diễn hình thành, cần có 1 xu hướng hình thành trước đó với ít nhất 1 lần chạm đường kháng cự và hỗ trợ dần hội tụ với nhau. Có 3 dạng mô hình tam giác:

  • Tam giác tăng dần: Mô hình này có đường trên cùng phẳng (đại diện cho kháng cự) và đường dưới dốc lên (đại diện cho hỗ trợ). Mô hình cần ít nhất 2 mức cao ở gần hoặc cùng mức giá với nhau và mức thấp sau cao hơn mức thấp trước tạo thành 1 đường hướng lên và dần chạm vào đường kháng cự phẳng phía trên. Mỗi lần già giảm thể hiện khối lượng giảm do nguồn cùng giảm. Chúng ta cần thấy khối lượng phải thấp hơn mức trung bình hoặc giảm dần khi mô hình dần nén lại và tăng mạnh khi giá phá vỡ mô hình và tiếp dục di chuyển theo hướng trước đó.
  • Tam giác giảm dần: 1 tam giác giảm dần là mô hình giảm giá vì nó xuất hiện chủ yếu ở các thị trường giảm giác, nó ngược lại với tam giác tăng dần. Nó bao gồm 1 đường hỗ trợ phẳng ở dưới và 1 đường kháng cự theo hướng dốc xuống với đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước. Mức thấp hơn trong mỗi nỗ lực tăng cho thấy nhu cầu đang ngày càng giảm đi, do đó tạo ra các đường kháng cự dốc xuống. Khối lượng nên thấp hơn mức trung bình hoặc giảm dần khi mô hình phát triển và hành động giá được nén lại.
  • Tma giác đối xứng: 1 tam giác đối xứng rất giống với sự hình thành mô hình cờ đuôi nheo vì hình dạng cơ bản là giống nhau. Tuy nhiên tam giác đối xứng cần thời gian dài hơn, vì chúng đại diện cho 1 thời gian dài các trader thiếu quyết đoán. Thời kỳ tích luỹ dài này cho thấy sự thiếu phục cả bên mua lẫn bên bán do đó cung cầu xuất hiện gần như cân bằng khi giá tích luỹ đi ngang. Khối lượng phải thấp hơn mức trung bình hoặc giảm dần khi mô hình phát triển giá được nén lại.

Gap tiếp diễn: Những khoảng trống ám chỉ 1 bước tiến lớn về giá, tạo thành gap xuất phát từ 1 vị trí trước đó trên biểu đồ, thông thường thuật ngữ này được sử dụng với cái tên “gap mở” vì giá mở cửa cao hơn đáng kể so với mức giá đóng cửa ngày trước đó.

1 gap tiếp diễn thường diễn ra ở giữa 1 sự di chuyển cùng hướng với xu hướng hiện có. Không giống như gap kiệt sức, gap tiếp diễn tạo ra điều vào lệnh tốt trong xu hướng hiện tại vì mô hình gap này cho thấy sự quan tâm của bên mua hay bên bán được tăng tốc. Những gap này có tên khác “gap đo lường” hay “gap chạy trốn”.

Mô hình nến tiếp diễn: Mô hình nên là ngắn hạn và chúng phát triển rất nhanh.

Ta mô tả ví dụ mô hình tiếp diễn giảm nó như sau:

  • Ngày 1: là 1 nến đen dài phản ánh niềm tin của người bán
  • Ngày 2: nến có thân màu trắng, người mua bước vào chặn đà suy giảm. Cây nến này thường có đuôi dài báo hiệu rằng có 1 trận chiến mạnh mẽ đẩy giá xuống thấp hơn, trong ngày này người mua đã thắng thế
  • Ngày 3: người mua cố gắng đẩy giá cao hơn nhưng không thành công và người bán tiếp tục kiểm soát điều này dẫn đến cây nến đen khác nối lại xu hướng giảm.

Khối lượng tăng trong suốt mô hình diễn ra trận chiến giành quyền kiể soát cuối cùng người bán giành chiến thắng.

Khối lượng cho phép các nhà giao dịch cơ hội để xem mức độ thuyết phục đằng sau biến động giá. Khối lượng sẽ xác nhận biến động giá là thông thường hay bất thường. Khối lượng đi trước giá là điều chúng ta cần chú ý. Khối lượng sẽ hiển thị các thay đổi đặc điểm của nó cảnh báo các nhà giao dịch đến cuối xu hướng tăng/giảm trước khi giá thực sự đổi chiều. Ví dụ, trong 1 xu hướng giả khối lượng sẽ được mở rộng trong quá trình giá di chuyển xuống (để xác nhận xu hướng) và sẽ suy giảm khi giá ngược hướng.

Khi mô hình của khối lượng bắt đầu thay đổi chúng phục vụ trader bằng cách cảnh báo xu hướng có thể thay đổi. Các mô hình giá được sử dụng cùng với mô hình khối lượng tương ứng với chúng đưa ra xác nhận mạnh mẽ về hướng của 1 xu hướng đáng tin cậy hay không. Việc sớm phát hiện các mô hình cờ, cờ đuôi nheo, tam giác, gap, giúp dự đoán sự tiếp tục xu hướng.

  1. Lời cảnh báo từ khối lượng tín hiệu đảo chiều

Sự đảo chiều ngắn hạn có thể xảy ra vài giờ hoặc vài ngày. Sự đảo chiều dài hạn thường sẽ kéo dài hàng tháng. Cường độ của sự đảo chiều có thể gây bất ngờ nhưng bản thân sự đảo chiều thì không. Hành vi của nhấy nháy tín hiệu của khối lượng sẽ cảnh báo sớm sự thay đổi cảm xúc của xu hướng đang diễn ra.

Hành vi khối lượng trong các mô hình đảo chiều: mỗi 1 mô hình đảo chiều đòi hỏi 1 số mô hình khối lượng trong sự phát triển của nó. Trong phân tích khối lượng chúng ta giải thích mô hình khối lượng này để xác nhận mô hình đảo chiều hoặc bác bỏ nó. Việc xác định này giúp ích cho trader theo xu hướng khoá lợi nhuận, trade ngắn hạn thì có thể bắt kịp sự đảo chiều dù bằng cách nào đi chăng nữa mục đích ở đây không phải là để bắt hay đoán đúng điểm đảo chiều mà là để có tín hiệu cảnh báo từ khối lượng để tránh né.

Cái nêm: 1 cái nêm là mô hình được xây dựng bởi 2 đường hội tụ kết nối 1 loạt các đỉnh giá (kháng cự) và mức giá thấp (hỗ trợ). Nó giống mô hình tam giác, cờ đuôi nheo, tam giác đối xứng ngoại trừ việc nó xảy ra theo hướng tăng hoặc giảm không phải theo hướng ngang. Mô hình đảo chiều này bản chất là dài hạn kéo dài từ 3-6 tháng xuất hiện theo xu hướng chính thì được coi là hợp lệ.

  • Nêm giảm: nêm giảm có ý nghĩa tăng giá vì nó thường phá vỡ ra khỏi nêm để bắt đầu xu hướng tăng. Đường biên của mô hình này hội tự với nhau 1 đặc điểm khác của nêm giảm là đường biên trên (hoặc đường kháng cự) thường có độ dốc sắc nét hơn đường biên dưới (đường hỗ trợ). Đường hỗ trợ phẳng hơn cho thấy áp lực bán đang giảm dần vì người bán không thể đẩy giá xa hơn mỗi lần bán xuống. Giá phải chạm từng đường hỗ trợ và kháng cự ít nhất 2 lần để hình thành mô hình và khối lượng thường nhẹ cho thấy thiếu sự thuyết phục giữa người mua và người bán. Tín hiệu mua được đưa ra khi giá vượt đường kháng cự trên sự phá vỡ cần được xác nhận bằng khối lượng nặng hơn nhưng giá cũng phải xác nhận bằng đóng cửa trên đường kháng cự.
  • Nêm tăng: Nêm tăng có tác động giảm giá vì giá thường phá vỡ theo chiều giảm và bắt đầu xu hướng giảm. Giá chuyển động co lại (tức thu hẹp) khi mô hình phát triển cho thấy đà tăng đang chậm lại. Đường trên cùng (kháng cự) thường phẳng hơn so với đường hỗ trợ dốc lên khi giá đẩy lên cao hơn cho thấy tình trạng mua giảm dần khi mô hình tiến triển. Tín hiệu bán được đưa ra khi giá phá vỡ bên dưới đường hỗ trợ như 1 cái nêm đang rơi xuống. Khối lượng cần xác nhận nặng hơn. Sự phát vỡ cũng cần thêm 2 lần giá đóng cửa liên tiếp dưới đường hỗ trợ.

Mô hình đảo chiều vai đầu vai: mô hình tiêu chuẩn hình thành trong 1 xu hướng tăng nó báo hiệu sự đảo ngược giảm giá. Bao gồm 3 đỉnh đầu cao hơn 2 vai còn lại, 2 vai thường nhưng không phải luôn luôn cao bằng nhau. Mức thấp nhất của 2 đỉnh đầu tiên sẽ tạo thành đường viền cổ.

Mô hình vai đầu vai báo hiệu dòng năng lượng cuối cùng đến với cổ phiếu hoặc hợp đồng tương lai. Cái đầu là sự trỗi dậy cuối cùng, vai phải đại diện cho sự gia tăng của những người đến muộn dự tiệc và cuối cùng thất vọng, người mua đã có 1 nỗ lực yếu để đẩy giá cao hơn. Khối lượng đóng vai trò rất quan trọng xác nhận kho mô hình phát triển. Khối lượng ở đầu nên nhẹ hơn so với vai trái và vai phải nên nhẹ hơn đầu. Tức khối lượng giảm dần từ trái qua phải trong mô hình. Quan trọng nhất là khối lượng ở vai phải cần thấy sự đang suy yếu của khối lượng do cảm xúc đã suy giảm. Cuối cùng, khối lượng tăng mạnh khi đường viền cổ bị phá vỡ cho thấy áp lực bán tăng, sau khi đường viền cổ bị phá vỡ thường sẽ có 1 đợt phục hồi trở lại lúc này đường viền cổ đóng vai trò là đường kháng cự mới. Khối lượng nên giảm ở đợt phục hồi này và thấp hơn lúc giá phá vỡ đường viền cổ trước đó. Giá sau đó sẽ giảm cùng với sự gia tăng khối lượng chính thức bao hiệu xu hướng giảm tiếp tục.

Mô hình vai đầu vai ngược: đây là phiên bản lộn ngược của mô hình vai đầu vai tiêu chuẩn. Nó được hình thành ở mức giá thấp và tạo ra mô hình tạo đáy đi lên. Nó cũng là mô hình đáng tin cậy như mô hình vai đầu vai chuẩn. Đặc điểm khối lượng ở dây tương tự nên thấp ở vai phải và bùng nổ ở thời điểm phá vỡ viền cổ.

Mô hình nến đảo chiều (spinning top): là 1 mô hình nến cổ điển cho thấy sự thiếu quyết đoán của trader sau 1 giai đoạn tăng hoặc giảm. Thân nhỏ cho thấy ít sự khác biệt giữa giá mở cửa và giá đóng cửa, bóng nến dài cho thấy có hành động đáng kể trong ngày giữa người mua và kẻ bán.

Sự hình thành spinning top cho thấy cảm tính thị trường có thể thay đổi vì cơ bản hoạt động trong ngày kết thúc trong bế tắc. Khối lượng đưa ra manh mối về tính hợp lệ của mô hình cho thấy cảm xúc của nhà giao dịch.

Doji đảo chiều: 1 Doji hình thành khi giá mở cửa và giá đóng cửa gần bằng nhau khiến cho thân nến giống như 1 đường nằm ngang, Doji gần giống với spin tuy nhiên bóng nến trên và dưới ngắn hơn nhiều, dao động giá trong ngày ít hơn. Nó cũng là dấu hiệu cho thấy sự thiếu quyết đoán báo hiệu rằng các lực lượng thấp hơn cùng với Doji cho thấy những người tham gia thị trường đã là như vậy trong thời gian này. Mặt khác nếu khối lượng lớn cho thấy 1 sự đấu tranh ngắn hạn giữa người mua và người bán. Cả 2 trường hợp Doji đều đại diện cho sự thay đổi cảm xúc ngắn hạn và hướng giá có thể thay đổi.Trước nến Doji thường khối lượng giảm, và doji khối lượng tăng thể hiện dấu hiệu cho thấy có vấn đề trên thị trường và sự đảo chiều có thể diễn ra sau đó.

Nến búa đảo chiều: 1 nến búa là 1 mô hình đảo chiều tăng giá hình thành sau 1 đợt suy giảm, mô hình này nến có thân nhỏ với bóng trên hoặc dưới dài nó hơi giống như cái piton trong động cơ xe hơi. Mô hình cho thấy người bán nỗ lực đẩy giá xuống thấp hơn trong phiên nhưng sau đó người mua đã thấy giá trị và đến hỗ trợ giá. Đây có thể được gọi là 1 cao trào bán (selling climax) nếu nó có khối lượng lớn. Đảo chiều được xác nhận nếu ngày hôm sau có gap hoặc 1 nến trắng (nến tăng) dài nếu khối lượng thậm chí còn nặng hơn nữa thì xác nhận 1 xu hướng tăng mới.

Ngoài ra còn có mô hình búa ngược cho thây sự đảo chiều giảm giá. Cái bóng dài phía trên của cây búa ngược cho thấy có ít người quan tâm mua và bị thất bại nhường chỗ cho sự yếu kém vào ngày hôm sau.

Gap kiệt sức: 1 gap được tạo ra bằng sự phá vỡ 1 mô hình giá nào đó hoặc gap xuất hiện trực tiếp trên biểu đồ biểu thị cho nơi không có giao dịch. Gap phổ iến nhất là sau phiên mở cửa trước đó có tin tức cụ thể khiến cho 1 lượng lớn người mua hoặc bán tích luỹ trước phiên xác định giá mở cửa. Sự tích luỹ đó gây ra chênh lệch lớn so với giá đóng cửa trước đó.

Gap đảo ngược hay gap kiệt sức là gap xảy ra sau 1 động thái di chuyển giá của cổ phiếu mạnh mẽ trước đó khi nhu cầu áp đảo nguồn cung và ngược lại. Gap lớn theo hướng của xu hướng cùng với đột biến về khối lượng cho thấy niềm tin của nhà giao dịch có thể đã cạ kiệt trong khi đó nhìn bề ngoài thì gap theo chiều tăng có thể trông rất lạc quan, và gap theo chiều giảm nhìn có thể rất giảm. Nhận ra sự đảo chiều của mô hình này giúp trader kháo lợi nhuận và bảo toàn vốn.

Khi giá tạo gap theo chiều giảm với khối lượng khổn lồ đó là đáu hiệu cho thấy việc bán ra đã ở đỉnh điểm và đáy dự kiến trong khu vực đó. Tất nhiên gap kiệt sức không phải lúc nào cũng cho thấy sẽ có sự chuyển hướng nhanh chóng sang hướng khác nhưng ít nhất nó mang lại cho ta thông tin rằng có ít hoặc không còn áp lực bán ra để tiếp tục xu hướng cũ nữa. Đối với gap tiếp diễn nó xảy ra vì tâm lý do dự, gap kiệt sức giống như sự tăng trưởng vào cuối 1 xu hướng rõ ràng.

Thổi tắt đỉnh (blow off tops): mô hình này liên quan đến đỉnh tâm lý tương tự gap kiệt sức. Nó thường xảy ra ở cuối xu hướng và được đặc trưng bởi 1 lực đẩy cuối cùng cao hơn đưa ra 1 đỉnh cao sắc nét trên biểu đồ giá. Sau 1 lực đẩy cuối cùng của xu hướng tăng giá thường đảo chiều giảm mạnh vì tất cả áp lực mua đã cạn kiệt vì lần đẩy cuối cùng lên cao. Điều đó tạo ra 1 khoảng trống cho phép giá giảm rất nhanh khi những người chốt lời và người mua muộn bán cổ phiếu.

Đặc điểm tại vùng blow off tops là khối lượng tăng rất nhanh tại đây và tạo ra cấc cây nến có khối lượng cao hơn rất nhiều trước đó. Sự đảo ngược mạnh của giá điều này là 1 ví dụ điển hình của mô hình này.

Mô hình Parabola: đây là 1 mô hình đảo chiều cho thấy 1 sự tăng tốc mạnh mẽ của người mua nó thường liên kết với đỉnh. Cách di chuyển của parabole bắt đầu bằng việc gia tốc di chuyển cao hơn khỏi đường xu hướng đã được thiết lập thường là kiểu parabola đường cong và khi giá tăng tốc cao hơn nó không còn di chuyển theo cách tuyến tính bình thường. Sự tiến lên của giá có hình dạng cong hoặc parabole, mô hình này cho thấy hoạt động rất mạnh mẽ gần như là sự điên cuồng giữa những người mua. Parabola có sự tăng khối lượng rõ rệt khi chúng lên cao, thường thì sẽ đạt khối lượng cao nhất khi giá di chuyển. Nếu 1 trader ở lại quá lâu thường sẽ kết thúc tồi tệ với khối lượng mạnh khi giá giảm xuống.

Đảo chiều đáy/đỉnh đôi và ba

Đảo chiều đáy đôi: đây là mô hình hình thành xu hướng tăng dài nó bao gồm 2 mức thấp liên tiếp kèm theo đỉnh xoay ở giữa chúng và nó biểu thị rằng việc bán đã chạy theo xu hướng và tâm lý thị trường đã thay đổi. Mô hình có dạng giống chữ W với khối lượng ở điể thấp thứ 2 thấp hơn điểm thấp đầu tiên. Đáy đôi thường là tín hiệu dài hạn nghĩa là chúng hình thành trong vài ngày hoặc vài tuần.

Đỉnh đôi: mô hình này ngược lại của đáy đôi phía trên, nó được hình thành theo 1 xu hướng tăng dài bao gồm 2 mức cao liên tiếp với 1 điểm xoay thấp vàu phải ở giữa. Nó biểu thị rằng nhu cầu đối với cổ phiếu hoặc hợp đồng đang suy yếu điều này mở ra cánh cửa theo hướng cảm xúc đang thay đổi. Mẫu hình này có dạng chữ M với khối lượng thường thấp hơn ở đỉnh cao thứ 2. Đây là tín hiệu dài hạn cho 1 đợt sụt giảm giá sau đó.

Mô hình đảo chiều 3 đỉnh: mô hình này bao gồm 3 đỉnh có mức giá gần nhau với 2 mức tháp dao động xen kẽ, mô hình được giải quyết bằng cách phá vỡ đường hỗ trợ được kết nối bởi 2 mức thấp. Tương tự mô hình đỉnh đôi khối lượng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mô hình và xác nhận đảo chiều. Sự xác nhận được thực hiện ở đỉnh thứ 3.

Đảo chiều đáy 3: mô hình bao gồm 3 mức thấp ở dáy mức giá tương đối gần nhau, với 2 mức cao hoặc đỉnh xoay xen kẽ. Mô hình được giải quyết bằng cách phá vỡ đường kháng cự được kẻ bằng cách kết nối 2 điể cao. Tương tự đáy đôi, khối lượng đóng vai trò để xác nhận mô hình.

Sự kết hợp giữa mô hình giá và mô hình khối lượng tương ứng có thể dự báo sớm và xác nhận đảo chiều xu hướng. Nó có thể xảy ra trên 1 thị trường rộng lớn hay 1 cổ phiếu riêng lẻ dù mô hình là dài hạn hay ngắn hạn. Khối lượng đi trước giá là phương trâm nhất quán.

Nguồn The Trader’s Book of volume – Mark Leibovit - Nguyen Minh Hanh

Nhận xét